ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ

 

 

Περιφερική αρτηριακή νόσος ή αποφρακτική αρτηριοπάθεια ή χρόνια ισχαιμία είναι η διαταραχή της αιμάτωσης  των κάτω άκρων εξαιτίας στένωσης, στενώσεων ή/και απόφραξης των αρτηριών που αιματώνουν τα κάτω άκρα.

Η συχνότητα της περιφερικής αρτηριακής νόσου έχει υπολογιστεί περίπου στο 4,5% του γενικού πληθυσμού, ενώ αυξάνεται σημαντικά (15%) σε άτομα ηλικίας 70 και άνω.

Διακρίνεται σε νόσο άνωθεν και κάτωθεν του βουβωνικού συνδέσμου, αναλόγως των αρτηριών που προσβάλλει στον καθένα καθώς και σε νόσο των κνημιαίων αρτηριών. Κλινικά εκφράζεται είτε ασυμπτωματικά, είτε ως διαλείπουσα χωλότητα ή ως κρίσιμη ισχαιμία. Διαλείπουσα χωλότητα είναι το άλγος στα κάτω άκρα που εμφανίζεται επαναλαμβανόμενα μετά από βάδιση ή άλλη φυσική δραστηριότητα.

 

Κρίσιμη ισχαιμία ονομάζεται το άλγος των κάτω άκρων στην ανάπαυση διάρκειας τουλάχιστον 14 ημερών που απαιτείται η λήψη οπιοειδών αναλγητικών, υπάρχουν τροφικές αλλοιώσεις στα σκέλη (έλκη ή γάγγραινα) και συγκεκριμένες (χαμηλές) τιμές του σφυροβραχιόνιου δείκτη.

 

Αιτία της νόσου είναι τις περισσότερες φορές η αθηρωμάτωση και σε αυτή συμβάλλει το κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η αρτηριακή υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία, η ηλικία, η νεφρική ανεπάρκεια, γενετικοί παράγοντες κ.α.

 

Διάγνωση

Ο αγγειοχειρουργός είναι ο γιατρός εκείνος ο οποίος με την κατάλληλη λήψη του ιστορικού, τη λεπτομερή κλινική εξέταση, την εξέταση με doppler και τη μέτρηση του σφυροβραχιόνιου δείκτη θα θέσει με τον πλέον σωστό τρόπο τη διάγνωση της νόσου καθώς και τις ενδείξεις για θεραπεία. Εκτός από το ισχαιμικό άλγος κατά τη βάδιση ή την ηρεμία άλλα συμπτώματα μπορεί να είναι τα ψυχρά πόδια, η απώλεια των τριχών και η ευθρυπτότητα των νυχιών, λεπτό και ξηρό δέρμα, έλκη ή και γάγγραινα. Ο σφυροβράχιόνιος δείκτης είναι πάντοτε κάτω από 0,9 και στις σημαντικές περιπτώσεις κάτω από 0,7.

Απεικονιστικές εξετάσεις για τη διερεύνηση της διαλείπουσας χωλότητας αποτελούν το έγχρωμο duplex (triplex), η αξονική αγγειογραφία, η μαγνητική αγγειογραφία και η ψηφιακή αφαιρετική αγγειογραφία.

 


 Αντιμετώπιση

Ο στόχος της θεραπευτικής προσέγγισης σε ασθενείς με περιφερική αρτηριακή νόσο είναι πάντα η βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς, είτε αυτό μεταφράζεται ως αποφυγή της γάγγραινας και του ακρωτηριασμού, είτε ως ανακούφιση από το άλγος ανάπαυσης ή ως θεραπεία της περιοριστικής διαλείπουσας χωλότητας. Οι θεραπευτικές επιλογές συνοπτικά είναι η συντηρητική αντιμετώπιση, η ενδαγγειακή αντιμετώπιση (αγγειοπλαστική)  και η χειρουργική αντιμετώπιση.


Σε περιπτώσεις διαλείπουσας χωλότητας μη περιοριστικού τύπου συνήθως η θεραπεία είναι συντηρητική. Αυτή περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, ρύθμιση παραγόντων κινδύνου, διακοπή του καπνίσματος και επιτηρούμενο πρόγραμμα άσκησης. Σε περιπτώσεις κρίσιμης ισχαιμίας ή σοβαρής διαλείπουσας χωλότητας η αντιμετώπιση είναι συνήθως επεμβατική, είτε με αγγειοπλαστική με ή χωρίς stent, ή  χειρουργική.

Σε κάθε περίπτωση ο αγγειοχειρουργός είναι ο ιατρός εκείνος ο οποίος λόγω ειδικότητας έχει στη θεραπευτική του φαρέτρα όλες τις εναλλακτικές μεθόδους αντιμετώπισης και μπορεί συνεπώς να προσφέρει στον κάθε ασθενή την πλέον ενδεδειγμένη για αυτόν αντιμετώπιση.